TL mevduatlar haftalık 453 milyar TL düşüş gösterdi

Gedik Yatırım’ın raporunda 30 Ocak haftasında swap hariç net rezervlerde 1,3 milyar dolarlık düşüş (altın fiyat etkisi hariç 5 milyar dolar düşüş), yurt dışı yerleşiklerin yaklaşık 722 milyon dolarlık DİBS alımı ve DTH’lardaki yaklaşık 1,9 milyar dolar artışın öne çıktığı belirtildi. Raporda şu değerlendirmelere yer verildi:

“Ayrıca, TCMB Analitik Bilanço verilerine göre, bu hafta 4 Şubat itibariyle brüt rezervlerde 5,3 milyar dolar, swap hariç rezervlerde ise yaklaşık 1 milyar dolarlık düşüş olduğunu hesaplıyoruz.

Bu dönemde altın fiyat etkisi negatif anlamda yaklaşık 2,1 milyar dolar oldu. Sene başından beri artış, brüt rezervlerde yaklaşık 23,7 milyar dolar, swap hariç net rezervlerde ise 18,7 milyar dolara seviyesindeyken, bu artışların kabaca 13,3 milyar doları altın fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor.

Parite etkisinden arındırılmış DTH bireysellerin yaklaşık 3,2 milyar dolar alımı, kurumsalların ise 1,3 milyar dolar satımı ile toplam yaklaşık 1,9 milyar dolar artış gösterdi. Döviz mevduatlarda 2025 başından beri ise toplam 25,2 milyar dolar artış görünmektedir.

KKM hesaplarında Ağustos 2023’te ulaşılan tepe noktadan bu yana çözülme 3,4 trilyon TL’yi (136,9 milyar dolar) aşmış durumda. 23 Ağustos 2023 itibarıyla gerçek kişiler için KKM hesaplarında yenileme ve yeni açılışların sona erdirilmesini takiben geçen yaklaşık beş aylık süreçte, sistemde yalnızca sınırlı bir bakiye kalmıştır. Önümüzdeki haftadan itibaren bu veri artık yayınlanmayacaktır.

DTH + KKM’nin toplam mevduat içerisindeki payı ise yüzde 41,6 seviyesindedir. DTH ve KKM hesaplarının toplam mevduat içindeki payı KKM hesaplarının zirve yaptığı Ağustos 2023’te yüzde 68,4 seviyesine kadar yükselmişti.

TL mevduatlar haftalık 453 milyar TL düşüş göstererek 16,3 trilyon TL seviyesine gerilemiştir.

Yabancı para krediler haftalık 2,9 milyar dolar artış göstermiştir. Mart 2024 sonundan bu yana yüzde 50,3’lük artışla yaklaşık 69,6 milyar dolar gelişim göstererek 204 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır.  

Yıllıklandırılmış 13-haftalık ortalama kredi büyümesine baktığımızda ise, ticari krediler yüzde 25,3’ten yüzde 27,3’e yükselmiş, tüketici kredileri ise yüzde 51,9’dan yüzde 50,3’e gerilemiştir.

Yurtdışı yerleşiklerin 30 Ocak ile biten haftada DİBS’te 722 milyon dolarlık alışlarıyla stok değer 22,4 milyar dolar oldu. DİBS’lere sene başından beri yabancı girişleri 4,2 milyar dolara ulaşmış durumda. Hisse senetlerinde ilgili haftada 455 milyon dolar alım gerçekleşti ve stok değeri 42,4 milyar dolar seviyesinde seyretti. Hisse senetlerine yabancı girişleri son 9 haftadır kesintisiz devam ederken, bu süreçte toplam girişler 2,3 milyar doları buldu Hazine eurobondu tarafında ise yaklaşık 225 milyon dolarlık satış gerçekleşti ve stok değeri yaklaşık 85,9 milyar dolar oldu.

30 Ocak haftasında brüt rezervler 215,6 milyar dolardan yaklaşık 2,5 milyar dolar artışla 218,1 milyar dolara yükseldi. Aynı haftada net rezervler ise 95,5 milyar dolardan 2,2 milyar dolar düşüş göstererek 93,3 milyar dolara geriledi. Swap hariç net rezervler de 1,3 milyar dolar düşüşle (altın etkisi hariç yaklaşık 5 milyar dolar düşüş) göstererek 82,1 milyar dolara geriledi. Swap hariç net rezervlerin 2024 mart sonundaki dip seviyesi ise -65,5 milyar dolar, 14 Şubat 2025 tarihindeki zirve seviyesi ise 71 milyar dolar olmuştu.

TCMB’nin analitik bilançosuna göre, göre, 4 Şubat itibariyle (bu haftanın ilk 3 gününde) brüt rezervlerde 5,3 milyar dolar, net rezervlerde yaklaşık 140 milyon dolar ve swap hariç net rezervlerde de yaklaşık 1 milyar dolar düşüş hesaplamaktayız. Bu dönemde altın fiyat etkisi negatif anlamda yaklaşık 2,1 milyar dolar oldu.

Buna göre, altın fiyat etkisi hariç tutulduğunda swap hariç rezervlerde yaklaşık 1,1 milyar dolarlık bir artıştan söz edilebilir. Sene başından beri artış, brüt rezervlerde yaklaşık 23,7 milyar dolar, swap hariç net rezervlerde ise 18,7 milyar dolara seviyesindeyken, bu artışların kabaca 13,3 milyar doları altın fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor. Ayrıca, 5 Şubat Perşembe günü ons altın fiyatındaki yaklaşık yüzde 2 gerileme bu haftaki rezervlere olumsuz yansıyacaktır.

Para Piyasası Fonu (PPF) büyüklüğü 30 Ocak haftasında yaklaşık 8,3 milyar TL düşüş göstererek 1,55 trilyon TL’ye geriledi. Serbest Şemsiye Fonu altındaki PPF büyüklüğü ise geçen hafta yaklaşık 23,1 milyar TL düşüş göstererek 1,2 trilyon TL’ye geriledi. Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğü ise yaklaşık 451 milyon dolarlık artışla 81 milyar dolara yükseldi. 2024 başında bu seviye 25 milyar dolar, 2025 başında ise 50 milyar dolar civarındaydı. Yatırım fonlarını da dahil ederek hesapladığımız dolarizasyon oranı, 30 Ocak haftasında yüzde 42,7’den yüzde 44 seviyesine yükseldi. Bu oran 2023 yılı ortalarında yüzde 70’e kadar yükselmişti.”