Jeopolitik ve ticaret gerilimleri piyasaların odağında

Pusula Yatırım'ın Yurt Dışı Piyasalar Günlük Bülteni'nde, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Washington'ın diplomasiye bağlı kaldığını ancak Tahran'ın müzakerelerde ciddi olmadığını ve imzalanan anlaşmaya uymadığını açıkladığı belirtildi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın ise İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri tehdit etme kapasitesini zayıflatmak amacıyla komuta merkezleri, İHA depoları ve lojistik altyapılarını hedef alan saldırılarını üst üste 11. geceye taşıdığı ifade edildi.

Bültende, müzakerelerdeki temel anlaşmazlığın, ABD ve İran'ın 17 Haziran'da askeri operasyonları durduran, boğazın açılmasını öngören ve nükleer program dahil kalıcı bir anlaşma için 60 günlük müzakere süresi sunan geçici mutabakat zaptına dayandığı aktarıldı. İran'ın metni boğaz trafiğini yönetme ve ücret talep etme hakkı olarak yorumladığı, ABD ile 23 Haziran'da İran'la ortak bildiri yayımlayan Umman'ın ise uluslararası seyrüsefer serbestisini savunduğu kaydedildi. Washington yönetiminin, ücret ödenmemesi halinde gemilerin vurulmasının tehlikeli bir emsal oluşturacağını belirttiği vurgulandı.

Çin'in, 2016 Daimi Tahkim Mahkemesi kararına rağmen Güney Çin Denizi'ndeki hak iddialarına da üstü kapalı atıfta bulunulan gerilimde Rubio'nun, askeri müdahalelerin İran'ın taahhütlerini ihlal etmesinin bir sonucu olduğunu ve aksi takdirde dünya enerji arzının yaklaşık yüzde 20'sinin bir devlet tarafından rehin alınacağını söylediği belirtildi.

Bültende, ABD Başkanı Donald Trump'ın jenerik ilaç üreticilerini üretimi ülke içine taşımaya teşvik etmek amacıyla ABD'ye ithal edilen jenerik ilaçlara 1 Ağustos'tan itibaren iki yıl süreyle sıfır gümrük vergisi uygulanacağını, bu sürenin ardından Ağustos 2028'de yüzde 100, bir yıl sonra ise yüzde 200 gümrük vergisi getirileceğini duyurduğu aktarıldı.

Patentli ve markalı ilaçlara yönelik vergi uygulamasının değişmeyeceğini belirten Trump'ın, 2 Nisan'da Madde 232 kapsamında patentli ürünlere yüzde 100 gümrük vergisi uygularken jenerik ve biyobenzer ilaçları muaf tuttuğu, büyük üreticilere 120 gün, fason üreticilere bağımlı küçük firmalara ise 180 gün süre tanıdığı ifade edildi.

Bültende, Eli Lilly, Pfizer ve Novo Nordisk'in de aralarında bulunduğu 10'dan fazla büyük ilaç şirketinin, ABD ilaç fiyatlarını yurt dışındaki düşük seviyelere sabitleyen "en çok kayırılan ülke" politikası kapsamında anlaşmalar yaparak üç yıl boyunca gümrük vergilerinden muafiyet elde ettiği belirtildi. ABD'deki jenerik ilaç ihtiyacının yaklaşık yüzde 50'sini karşılayan ve ilaç ihracatının üçte birini ABD'ye gerçekleştiren Hindistan ile amoksisilin ve heparin gibi etken madde tedarikinde öne çıkan Çinli üreticiler açısından kademeli vergi kararlarının önemli risk oluşturduğu kaydedildi.

Raporda, ticaret gerilimlerinin artma ihtimalinin altın fiyatı açısından pozitif bir gelişme olarak değerlendirildiği ifade edildi.