Çok sayıda ürün için tarife kontenjanı açıldı

A1 Capital’in raporunda “2025'i "değişim ve sürprizler yılı" olarak tanımlarken, büyük hareketlerin hepsinin aynı sismik sorunlarla -ticaret savaşı, jeopolitik ve borç- "iç içe geçtiğini" gördük. 2025'te, teknoloji, enerji ve jeopolitikteki dramatik değişiklikler piyasaları çoğu zaman beklenmedik şekillerde yönlendirdiğinden, ekonomi ve yatırımcı davranışı hakkındaki geleneksel düşünceler sıklıkla sorgulandı.” değerlendirmesi yapıldı.

Wall Street'in ana endekslerinin 2025'in son işlem seansında düşüşle kapandığı, ancak Başkan Trump'ın gümrük vergisi belirsizlikleri ve yapay zeka odaklı hisse senetleri etrafındaki coşkunun hakim olduğu inişli çıkışlı bir yılın ardından büyük yıllık kazançlar kaydettiği belirtilen raporda şöyle denildi:

“Trump'ın "Kurtuluş Günü" gümrük vergilerinin küresel piyasalarda çöküşe yol açması, yatırımcıları ABD hisselerinden uzaklaştırması ve faiz oranı görünümünü belirsizleştirerek büyümeyi tehdit etmesiyle Wall Street, Nisan ayındaki dip seviyelerinden muhteşem bir geri dönüş yaptı. Bu yükseliş, yapay zeka hisselerine yönelik doymak bilmeyen bir iştahla desteklendi ve bu da üç endeksin de bu yıl rekor seviyelere ulaşmasına neden oldu.

Yıl boyunca S&P 500 endeksi yüzde 16,39, Nasdaq endeksi yüzde 20,36 ve Dow Jones endeksi yüzde 12,97 artış gösterdi. Russell 2000 küçük sermayeli şirketler endeksi ise yüzde 11,26 yükseldi.

Öncü çip üreticisi Nvidia yıl başından bu yana yüzde 39 artış gösteren- yapay zeka ticaretinin birçok faydalanıcısından biri olan şirket, 5 trilyon dolarlık piyasa değerine ulaşan ilk halka açık şirket oldu. İletişim hizmetleri endeksi Alphabet hissesindeki yüzde 65'lik sıçramanın da etkisiyle, bu yıl S&P 500'de en iyi performans gösteren şirket oldu.

Diğer taraftan Wall Street'in art arda dördüncü işlem gününde de kayıp yaşaması, Stock Trader's Almanac'a göre S&P 500'ün genellikle Aralık ayının son beş işlem gününde ve Ocak ayının ilk iki işlem gününde yükseliş gösterdiği "Noel Baba rallisi" beklentilerini boşa çıkardı.

Avrupa silah üreticilerinin hisselerinde yüzde 56'lık bir artış gördük ki bu da, Avrupa'nın askeri korumasını azaltacağına dair sinyaller veren ve bölgeyi -ve diğer NATO üyelerini- yeniden silahlanmaya zorlayan Trump'ın da etkisiyle gelişti. Bu durum, Avrupa bankacılık hisseleri için 1997'den bu yana en iyi yılı yaşanmasına da katkıda bulundu.

ABD'de üst üste üç faiz indirimi, Trump'ın FED'e yönelik eleştirileri ve genel borç endişeleri, tahvil piyasalarını etkiledi. ABD başkanının " büyük, güzel " harcama planları, 30 yıllık Hazine tahvil getirisinin Mayıs ayında yüzde 5,1'i aşarak 2007'den bu yana en yüksek seviyesine çıkmasına neden oldu. Şu anda yüzde 4,8'e geri dönmüş olsa da, bankacıların "vade primleri" olarak adlandırdığı kısa vadeli faiz oranlarına göre yeniden genişleyen fark, tekrar tedirginliğe yol açıyor.

Yapay zeka da, firmaların yatırım yapmak için borçlanmasıyla birlikte borç yapısının bir parçası haline geliyor. Goldman Sachs, büyük yapay zeka "hiper ölçekleyicilerinin" bu yıl yaklaşık 400 milyar dolar, gelecek yıl ise yaklaşık 530 milyar dolar harcadığını tahmin ediyor.

Doların değer kaybı, euronun 2025 yılında yaklaşık yüzde 14, İsviçre frangının ise yüzde 14,5 oranında değer kazanmasına neden oldu. Çin yuanı dolar karşısında 7 seviyesini yeni aştı, ancak Aralık ayındaki sert düşüşün ardından yen yıl genelinde sabit kaldı.

2026’da sakin bir yıl olmayacak. Trump, Kasım ayındaki ara seçimler için şimdiden hazırlıklara başladı ve kısa süre içinde Merkez Bankası'nın yeni başkanını ataması bekleniyor; bu atama, merkez bankasının bağımsızlığı açısından hayati önem taşıyabilir. Yatırımcılar Çin ekonomisinin ilerleyip ilerleyemeyeceğini görecekler. Ukrayna savaşını sona erdirmek son derece zor olmaya devam ediyor.

ABD piyasaları da değerlemeler açısından "olağanüstü" bir durumda 2026'ya girdi ve Trump gibi liderlerin seçmenlere teşvik paketleri veya vergi indirimleri yoluyla para vermek için "bahaneler aradığını" görmekteyiz, kolay paranın yapabileceklerinin sınırlarını zorlama riski sürekli olarak mevcut. Tahvil piyasasında vade primlerinin artışı, Bitcoin'in aniden değer kaybetmesi ve devam eden altın rallisi gibi gelişmelerde, kenarlarda çatlakların belirmeye başladığını şimdiden görüyorsunuz.

BIST’de ise TL bazlı yüzde 14,56 getiri ile yılı bitirdik. İç politika da gelişmeler, enflasyon beklentilerinin ötelenmesi, PMI verilerinin gösterdiği zayıflık derken Endeks için vasat altı bir yılı geride bıraktık. Ama hep söylediğim şey sektör değil hisseni doğru seç, momentumu izle, stratejini konjektüre göre sürekli ayarla o zaman Endeks şunu bunu getirdi kısmı sadece benchmark olarak aklınızda kalsın.

Sektörel baktığımızda da hep söylediğim içlerinden 1 ve ya 2 hissenin arşa ulaşan getirisi nedeniyle şu sektör kazandırdı demeyi sevmem ama yazılı da rutini ilk gün bozmayayım ve sıralamamız Finansal Kiralama/Aracı Kurum/Teknoloji/Madencilik/Halka Arz olurken, Negatif getiri sıralaması ise Spor/taş ve toprak/ Metal Eşya Makina’dan oluştu.

Bıst100’de getiri de halka bu yıl arz olanlar hariç ilk beş; Işıklar Enerji Yapı ( yüzde 503), Magen ( yüzde 395) Pasifik Eurosia ( yüzde 358), Katılımevim ( yüzde 376), Ral Yatırım Holding ( yüzde 310) olurken Negatif getiri sıralaması Vestel ( -yüzde 59) ,Tureks (-yüzde 57), Reeder (-yüzde 54) ,Trabzon (-50yüzde ) ve KontrolMatik (-yüzde 42) den oluştu.

2025 yılı halka arzdan 18 şirkete toplamda yaklaşık 46 milyar TL aktarılırken, 10 şirket pozitif getiri kaydederken, 8 şirket ise yatırımcısına pozitif getiri sunamamıştır. Halka arz fiyatından itibaren getirilere baktığımızda Destek Finans yüzde 1081, Bulls GSYO yüzde 259, Vişne Maden yüzde 139, Ecogreen Enerji yüzde 115 ve Armada Gıda yüzde 76 ile en iyi getirinin ilk beşi oluşturmuştur.

Bakan Şimşek, gelir vergisi diliminin yeniden değerleme oranı kadar artırılacağını, diğerlerinin ise hedef enflasyon doğrultusunda bunun altında kalacağını bildirmişti. 2025 yılında 158 bin lira olan gelir vergisi ilk dilimi, 2026’da yüzde 20.25 oranında artırılarak 190 bin liraya çıkarıldı.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, ticari işletmelerde geç ödemelerde temerrüt faiz oranını yüzde 43 olarak belirledi. Söz konusu oran 2025 yılı başında yüzde 53,25 seviyesindeydi.

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemelerle ithalatta ilave vergi uygulanan ürün ve ülke gruplarına ilişkin kararlar değiştirildi. Çok sayıda ürün için tarife kontenjanı açıldı. 1 Ocak’tan geçerli olmak üzere, 4 bin 344 ürünün AB dışından ithalatında yüzde 48’e kadar değişen oranlarda ilave gümrük vergisi alınacak.”